Buitenunit van een lucht/water-warmtepomp van WeHeat tegen een gemetselde gevel

Slimme warmtepomp: verwarmen als stroom goedkoop is

Een slimme warmtepomp verwarmt vooral als stroom goedkoop of groen is, en blijft uit als de prijs piekt. Hier lees je hoe dat werkt, welke manieren er zijn en wat jouw warmtepomp kan.

Waarom zou je je warmtepomp slim aansturen?

Het primaire doel van een warmtepomp is het verwarmen van je woning en zorgen voor warm douche- en kraanwater. De warmtepomp is ook de grootste stroomverbruiker in je huis, als je de elektrische auto niet meetelt: in een goed geïsoleerde hoekwoning zo'n 3.400 kWh per jaar. Het maakt dus veel uit wanneer hij die stroom gebruikt. Met een dynamisch contract wisselt de prijs per uur, en met zonnepanelen heb je overdag vaak stroom over.

Tel daar nog eens de tijdsafhankelijke nettarieven bij op, die naar verwachting vanaf 2029 ingaan, en je realiseert je hoe waardevol het is als een warmtepomp zijn stroomverbruik slim kan verplaatsen naar de meest gunstige momenten van de dag. Dit kan je honderden euro's per jaar besparen. En omdat je er ook het stroomnet mee ontlast, krijg je vanaf 2027 naar verwachting extra ISDE-subsidie als je warmtepomp kan samenwerken met een energiemanagementsysteem (EEBus, S2 of Matter).

  • 1Een lagere energierekening

    Je gebruikt meer van je eigen zonnestroom, en je neemt stroom af als de dynamische prijs laag is.

  • 2Je bent duurzamer

    Je gebruikt meer zonnestroom, en de stroom die je van het net haalt bevat dan meer hernieuwbare stroom.

  • 3Minder druk op het stroomnet

    Een gewone warmtepomp draait vooral als het koud is, dus ook in de ochtend- en avondpiek. Met slimme sturing verplaats je dat verbruik naar de daluren.

Maar hoe dan?

Je huis als thuisbatterij

Maar hoe kan een warmtepomp slim stroom gebruiken? Door je huis als warmtebatterij te gebruiken! In tegenstelling tot een thuisbatterij slaat een slimme warmtepomp geen stroom op, maar warmte. Hij verwarmt als stroom goedkoop is of je zonnepanelen stroom over hebben, en teert op die warmte als de prijs piekt. Dat kan een warmtepomp op twee manieren doen.

  1. Zwart boilervat van WeHeat met thermometer, tegen een betonnen wand
    1

    Je boilervat als warmtebatterij

    Warmte opslaan in je douchewater

    Een all-electric warmtepomp heeft een boilervat. Dat is een vat van doorgaans 200 of 300 liter, waarin heet water wordt opgeslagen. Het hete water loopt eruit als je gaat douchen. Wanneer je dat vat opwarmt, kan de warmtepomp daarmee spelen. De warmtepomp warmt het water extra op als de stroom goedkoop is, bijvoorbeeld rond het middaguur. Dat water blijft lang warm, zodat je 's avonds en de volgende ochtend kunt douchen zonder dat de warmtepomp aan hoeft. Bij een hybride warmtepomp komt het warme water meestal uit de cv-ketel; dan werkt alleen de opslag in je huis.

  2. Woonkamer met een gietvloer, die warmte van de warmtepomp vasthoudt
    2

    Je huis als warmtebatterij

    Je huis als XXL-steenoven

    Je denkt er meestal niet aan, maar je huis kan heel goed warmte opslaan. Hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe beter het warmte kan vasthouden. Die capaciteit kan een warmtepomp ook gebruiken om zijn stroomgebruik te verplaatsen. De warmtepomp stookt je huis bijvoorbeeld een graad warmer dan nodig als de stroom goedkoop is. De betonvloer en de muren nemen die warmte op en geven haar langzaam weer af, zodat de warmtepomp daarna een tijd uit kan.

Zo werkt een slimme warmtepomp

Hieronder zie je een zonnige dag in februari. De warmtepomp verwarmt vooral rond het middaguur: dan is de stroom het goedkoopst, levert de zon het meest en is het buiten het warmst. 's Avonds, als de prijs piekt, blijft hij uit.

  • Stroomprijs
  • Zonopwek
  • Buitentemperatuur
  • Warmtepomp
00:0003:0006:0009:0012:0015:0018:0021:00
12:00
Stroomprijs
Zonopwek
Buiten

Voorbeeld van een zonnige dag in februari met een dynamisch contract en zonnepanelen. De warmtepomp draait 2,5 uur rond het middaguur en een half uur in de nacht. Beweeg over de grafiek om te zien wat hij per uur doet. De getallen zijn een voorbeeld, geen echte prijzen.

Wat bespaar je met een slimme warmtepomp?

Een warmtepomp die zichzelf slim aanstuurt, bespaart volgens de eerste cijfers van fabrikanten zo'n 200 tot 300 euro per jaar. WeHeat, een van de voorlopers, mikt op 15 tot 25 procent lagere energiekosten. Dat zijn cijfers van de fabrikanten zelf; onafhankelijke metingen zijn er nog niet. Zodra er meer data is, werken we dit bij.

Alleen een dynamisch contract scheelt overigens al. In een berekening voor NextEnergy was een all-electric warmtepomp die niet slim werd aangestuurd 21 procent goedkoper uit met een dynamisch contract dan met een vast contract.

Hoeveel jij bespaart, hangt vooral af van:

  1. 1Hoeveel stroom je warmtepomp per jaar gebruikt
  2. 2Hoe groot het prijsverschil over de dag is
  3. 3Hoeveel warmte je huis en je boilervat kunnen vasthouden
  4. 4Of je zonnepanelen hebt

Hoe stuur je een warmtepomp slim aan?

Er zijn verschillende manieren om een warmtepomp slim aan te sturen. Van een simpele timer tot sturen op dynamische stroomprijzen, op de opbrengst of het overschot van je zonnepanelen, of op de energie- en congestiemarkten.

  • Timer

    Je laat de warmtepomp tijdens vaste uren verwarmen, bijvoorbeeld tussen half een en drie.

    • Voordeel: Erg eenvoudig zelf in te stellen
    • Voordeel: Kost niets extra
    • Nadeel: Kijkt niet naar de zon of de prijzen van vandaag
  • Zonnemodus

    De warmtepomp verwarmt extra als je zonnepanelen meer opwekken dan je verbruikt.

    • Voordeel: Je gebruikt meer van je eigen zonnestroom
    • Nadeel: Werkt alleen als de zon schijnt
    • Goed om te weten: Nodig: P1-meter of energiemanager
  • Dynamische prijzen

    De warmtepomp verwarmt tijdens uren met de laagste dynamische stroomprijs.

    • Voordeel: Verwarmt tijdens de goedkoopste uren van de dag
    • Goed om te weten: Kan je ook zelf via je smart home of EMS, met een API of SG-ready
  • Handel

    Een energiebedrijf stuurt je warmtepomp aan op de energiemarkten, zoals intraday, onbalans en netcongestie.

    • Voordeel: Kan het meeste opleveren
    • Nadeel: De sturing komt altijd van een energiebedrijf

Welke warmtepomp kun je slim aansturen? Overzicht per merk

Per merk zie je welke manieren van slim aansturen de fabrikant zelf ondersteunt, en of je de warmtepomp ook van buitenaf kunt aansturen. Klik op een merk voor de toelichting.

Filter de tabel

Toon merken met:
De warmtepomp doet het zelfVia een energiebedrijfJe stuurt hem zelf aan
MerkZonDynamischHandelSG-readyAPITimer
JaJaJaJaJaJa
JaJaJaJaJaJa
JaJaNeeJaOnbekendJa
JaNeeJaJaJaJa
NeeJaNeeJaJaJa
OnbekendJaJaNeeNeeJa
NeeJaNeeNeeNeeJa
NeeJaNeeNeeNeeNee
NeeNeeJaJaJaJa
NeeNeeJaJaJaJa
NeeNeeJaJaJaJa
OnbekendOnbekendJaJaJaJa
NeeNeeJaJaNeeJa
NeeNeeNeeJaJaJa
NeeNeeOnbekendJaJaJa
OnbekendOnbekendNeeJaJaJa
NeeNeeNeeJaJaJa
NeeNeeNeeJaOnbekendJa
NeeNeeNeeJaOnbekendJa
NeeNeeNeeJaNeeJa
NeeNeeNeeJaOnbekendJa

Gecontroleerd op 2-11-2026. We controleren de tabel elk kwartaal opnieuw bij de fabrikanten.

  • Zon Extra verwarmen bij een overschot aan zonnestroom
  • Dynamisch Verwarmen op de uurprijzen, geregeld door de fabrikant
  • Handel Aansturing op de energiemarkt door een energiebedrijf
  • SG-ready Een contact waarmee een ander systeem de warmtepomp kan aansturen
  • API Een officiële koppeling om de warmtepomp zelf aan te sturen
  • Timer Opwarmen gedurende vaste uren via een schema

Je warmtepomp zelf aansturen met Home Assistant of Homey

Biedt je fabrikant geen dynamische modus? Met een API of SG-ready warmtepomp heb je de mogelijkheid deze zelf slim aan te sturen met een EMS (energiemanagementsysteem) of smarthome-oplossing, zoals Homey of Home Assistant.

De vier standen van SG-ready

Een SG-ready warmtepomp heeft vier standen. Wat de warmtepomp in elke stand precies doet, verschilt per merk. Bij Nibe gaat de stooklijn bijvoorbeeld een of twee stappen omhoog en wordt het tapwater warmer gestookt.

  1. Blokkeren

    Dure stroom of een vol net: de warmtepomp gaat even uit.

  2. Normaal

    Geen signaal: de warmtepomp draait zoals ingesteld.

  3. Extra verwarmen

    Goedkope stroom: iets warmer stoken en het boilervat opwarmen.

  4. Maximaal verwarmen

    Veel zonnestroom over of een negatieve prijs: zo veel stoken als mag.

Hoe stuur je zelf een SG-ready warmtepomp aan?

Een SG-ready warmtepomp is geschikt om aangestuurd te worden. Maar je hebt dan wel een kastje nodig dat de contacten schakelt. Een voorbeeld van zo'n kant-en-klare regelaar is de SG-Hub van Ecosoft, of je eigen smart home met twee relais. Laat het aansluiten door een installateur.

Je warmtepomp aansturen via een API

Een API is een koppeling waarmee andere software met je warmtepomp kan praten. Wij bedoelen hier een API waarmee je de warmtepomp ook echt aanstuurt: je stelt de temperatuur in, laat hem extra verwarmen of verhoogt de temperatuur van je boilervat. Dat kan via de cloud, maar het liefst heb je een lokale API. Die is het snelst en het meest betrouwbaar, omdat je niet afhankelijk bent van internet of de servers van de fabrikant. Met een API heb je de meeste vrijheid, omdat je helemaal zelf bepaalt hoe je het inregelt. Je combineert bijvoorbeeld de kamertemperatuur met het overschot van je zonnepanelen en de dynamische stroomprijs. Dat programmeer je in je eigen EMS (energiemanagementsysteem) of in je smart home, zoals Home Assistant of Homey. In de merkentabel zie je welke merken zo'n API hebben.

Veelgestelde vragen over slimme warmtepompen

Wat is een slimme warmtepomp?

Een warmtepomp die zelf kiest wanneer hij verwarmt: vooral als stroom goedkoop is of je zonnepanelen stroom over hebben. De warmte bewaart hij in het boilervat en in je huis.

Heb ik een dynamisch contract nodig?

Voor de dynamische modus wel: zonder dynamisch contract heb je er niets aan. Voor aansturing via energiemarkten (handel) heb je een energieleverancier nodig die dit mogelijk maakt. Op dit moment is dat alleen Frank Energie. Een timer en de zonnemodus werken met elk contract.

Wat is SG-ready?

Smart grid ready: een contact op de warmtepomp waarmee een ander systeem, zoals een energiemanager of Home Assistant, kan aangeven dat hij extra moet verwarmen of juist even niet.

Kan ik mijn warmtepomp met Home Assistant aansturen?

Als hij SG-ready is of een API heeft, meestal wel. In de tabel hierboven zie je per merk wat er kan.

Is er subsidie voor een slimme warmtepomp?

Het kabinet wil in de ISDE-subsidie vanaf 2027 een bonus van 200 euro geven voor een slimme warmtepomp die werkt met EEBus, S2 of Matter. Dat is nog een voornemen.

Wordt een slimme warmtepomp verplicht?

Niet nu. Het kabinet kondigde op 7 oktober 2026 aan dat vanaf 2029 een slimme hybride warmtepomp de standaard moet worden als je cv-ketel vervangen moet. Dat is nog een plan, geen regel.

Doen veel mensen het al?

Nog niet. In een onderzoek van RVO onder 1.818 warmtepompeigenaren stuurt 19% van de mensen met een dynamisch contract de warmtepomp slim aan, tegen ongeveer 6% van de mensen zonder dynamisch contract.

Kijk onze afleveringen over slimme warmtepompen

8 afleveringen

Alle 8 afleveringen

Uitgezocht, uitgerekend, uitgelegd

Onze artikelen over slimme warmtepompen

  1. jun 2026PVT-panelen: een warmtepomp zonder buitenunit

    Wat zijn PVT-panelen, hoe werken ze en wanneer zijn ze interessant? Lees alles over de voordelen, nadelen, kosten, subsidie en de vergelijking met andere warmtepompen.

  2. mrt 2026Waarom warmtepomphuishoudens nu extra profiteren van de lagere energierekening

    Volgens nieuw onderzoek van het CBS betalen Nederlandse huishoudens in 2026 gemiddeld 1.993 euro aan energie, uitgaande van de prijzen van januari 2026 en een verwacht verbruik over heel het…

  3. apr 2025Welke warmtepomp moet je kiezen: hybride, all-electric ready of all-electric?

    Hybride, all-electric-ready of all-electric? Iedereen die een warmtepomp overweegt komt voor deze keuze te staan. Na het lezen van dit artikel weet jij de vuistregels hoe je kunt bepalen welke…

  4. okt 2024Hoe ik tot de keuze voor mijn warmtepomp ben gekomen

    Ik heb in Februari 2024, na maanden onderzoek en het bezoeken van het Energietheater in Barneveld, een lucht-water warmtepomp door Schimmel Techniek laten plaatsen. In dit artikel deel ik mijn onderzoek…

  5. aug 2023Regel jij die warmtepomp even (column)

    Een warmtepomp kopen is niet zo moeilijk. Ze zijn zelfs weer op voorraad, waardoor je er niet zo lang op hoeft te wachten. Sorry… daar moet ik een kleine disclaimer…

Bijgewerkt op 3 november 2026 door Danny Oosterveer