Warmtepomp: hoe werkt het en wat komt erbij kijken?

Hoe werkt een warmtepomp? Het verschil met een cv-ketel

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of je dak en brengt die met een compressor op een hogere temperatuur. Daarmee maakt hij, net als je cv-ketel, water warm voor je verwarming en je douche. Alleen werkt hij anders, en dat heeft een paar gevolgen.

Welke soorten warmtepompen zijn er?

Een warmtepomp kan warmte halen uit de buitenlucht, de bodem, je dak of de ventilatielucht van je huis. Daar komen ook namen als lucht/water vandaan: het eerste woord is de bron, het tweede wat er in huis wordt verwarmd.

• Buitenlucht

  Lucht/water-warmtepomp

  Een lucht/water-warmtepomp haalt met een buitenunit warmte uit de lucht en verwarmt daarmee het water van je cv-systeem. Het is het meest gangbare type, en daardoor relatief goedkoop.

  • Voordeel: Meest gangbaar
  • Voordeel: Relatief goedkoop
  • Nadeel: Je moet buiten plek hebben voor de buitenunit
  • Nadeel: De buitenunit produceert geluid

• Bodem

  Bodemwarmtepomp

  Onder de grond is het het hele jaar ongeveer 10 tot 12 graden, dus ook in de winter een gunstige bron om warmte uit te halen. Om die warmte voor een bodemwarmtepomp te kunnen gebruiken, wordt er een gesloten lus in de grond aangebracht.

  • Voordeel: De meest zuinige warmtepomp
  • Voordeel: Geen buitenunit
  • Voordeel: Zeer stil
  • Voordeel: In de zomer bijna gratis koelen
  • Nadeel: Het boren is duur

• Dak

  PVT-warmtepomp

  PVT-panelen zijn zonnepanelen met een warmtewisselaar aan de achterkant. Ze maken stroom en dienen tegelijk als bron voor de warmtepomp.

  • Voordeel: Geen buitenunit
  • Voordeel: Geen geluid buiten
  • Nadeel: Meer subsidie dan lucht/water, maar netto wel een duurdere oplossing
  • Goed om te weten: Ruimte op het dak vereist

• Ventilatielucht

  Ventilatiewarmtepomp

  Een ventilatiewarmtepomp haalt warmte uit de lucht die je huis via de mechanische ventilatie verlaat. Die lucht is zo'n 20 graden en zou anders zomaar naar buiten gaan. Sommige modellen vullen die aan met buitenlucht. Hij vervangt de ventilatiebox.

  • Voordeel: Geen buitenunit nodig
  • Voordeel: Vrijwel geen verbouwing nodig
  • Goed om te weten: Werkt met mechanische afzuiging
  • Goed om te weten: Alleen geschikt voor een redelijk tot goed geïsoleerd huis

Nadelen van een warmtepomp? Zes zorgen beantwoord

De bekendste bezwaren zijn geluid, ruimte en of je huis warm genoeg wordt. Voor de meeste is een oplossing.

• Hoeveel geluid maakt een warmtepomp?

  Bij een buurwoning mag een buitenunit op de perceelgrens niet boven de 40 dB uitkomen, en hoeveel je hoort hangt vooral af van de plek. Het geluid komt van de ventilator en de compressor in de buitenunit. Er zijn stille modellen, en een buitenunit kan ook in een berging met rooster.

  Lees ook: Locatie, geluid en design van een warmtepomp

• Wordt mijn huis warm genoeg met een warmtepomp?

  In de meeste huizen kan een warmtepomp, soms na een paar aanpassingen: isoleren waar dat makkelijk kan, grotere radiatoren of convectoren, of eerst hybride. Je hoeft niet eerst alles te isoleren. Wel voelt de warmte anders: de radiatoren worden minder heet, het huis blijft gelijkmatig warm.

  Lees ook: Eerst isoleren, dan warmtepomp?

• Heb ik genoeg ruimte voor een warmtepomp?

  Vaak wel, want er zijn compacte varianten en warmtepompen op het dak. Is er buiten geen plek voor een buitenunit, dan zijn PVT-panelen of een dakwarmtepomp een oplossing. Binnen is een compacte hybride warmtepomp het kleinst.

  Lees ook: PVT-panelen: een warmtepomp zonder buitenunit

• Werkt een warmtepomp ook als het vriest?

  Ja. Ook uit lucht van ver onder nul haalt een warmtepomp warmte, alleen minder zuinig. Tot welke temperatuur verschilt per model. Bij een hybride warmtepomp springt de ketel bij als het echt koud is.

• Wordt mijn energierekening hoger met een warmtepomp?

  Je verbruikt meer stroom, maar veel minder gas. Ga je helemaal van het gas af, dan vervallen ook de vaste kosten van je gasaansluiting. Laat je de warmtepomp slim draaien als stroom goedkoop is, dan bespaar je nog meer.

  Lees ook: Waarom warmtepomphuishoudens nu extra profiteren

• Kan mijn meterkast een warmtepomp aan?

  Meestal wel. Volgens Milieu Centraal kan een all-electric warmtepomp vaak op een gewone 1x35A-aansluiting, als je je verbruik spreidt. Er komt wel een eigen groep bij. Is toch een zwaardere aansluiting nodig, houd dan rekening met een wachttijd: op sommige plekken geldt een wachtlijst.