Slim zonladen met je laadpaal en Homey: zo doe ik het
Jantje komt aan het benzinestation en vraagt aan de pompbediende: “Hoeveel kost een liter benzine?” “Bijna 2 euro,” antwoordt die. “Zo veel?!” zegt Jantje. “En wat kost een druppel dan?” “Een druppel? Dat is gratis.” “Druppel hem dan maar vol.”
Die gedachte ging de afgelopen tijd een paar keer door mijn hoofd terwijl ik mijn auto aan het opladen was. Salderen wordt in 2027 afgeschaft, en dus moet je je eigen opgewekte zonnestroom zo goed mogelijk zelf gebruiken. Slim laden is daarvoor de sleutel — maar dat blijkt in de praktijk best puzzelen.
Waarom dit niet vanzelf gaat
Mijn laadpaal – een Easee – heeft een ingebouwde functie voor laden op zonoverschot. Klinkt perfect. Maar in de praktijk werkt die functie alleen tussen 12:00 en 14:00 uur: buiten dat venster vindt de paal het overschot “te klein.” Het gevolg? Een groot deel van mijn zonnestroom verdwijnt onbenut het net op.
Tibber en Easee bieden vergelijkbare slimme functies, maar die werken voornamelijk op 3 fasen. Met 1 fase kun je de opwek-curve van je zonnepanelen veel mooier volgen: je stuurt dan per fase een variabele stroom aan die naadloos meegaat met de zon. Dat bieden de ingebouwde functies simpelweg niet aan — en dat is zonde, zeker met het oog op de afschaffing van salderen.
Mijn oplossing: zelf de logica bouwen in Homey.
De aanpak: een beslisboom in Homey
De aansturing bestaat uit een aantal lagen die elk een eigen beslissing nemen. Hieronder loop ik ze langs.
1. Kies: 1 fase of 3 fasen?
De eerste keuze is welke laadmodus actief is. Staat zonladen aan, dan laad ik op 1 fase — zo kan ik de stroom per ampère nauwkeurig bijsturen en de opwek-curve volgen. Laad ik op dynamisch tarief, dan schakel ik over naar 3 fasen voor maximale snelheid in de goedkope uren.
Bij dynamisch tarief zie je ook goed wat er niet ideaal is: het ene uur lever ik maximaal terug, het uur erop laad ik maximaal. Dat is hard voor het net — en netcongestie betalen we met z’n allen. Zonladen is in dat opzicht ook gewoon netter.
2. Dynamisch tarief: hoeveel uren zijn er nog nodig?
Voordat de laadpaal gaat laden op dynamisch tarief, bepaal ik eerst of dat überhaupt nodig is. De centrale vraag: hoeveel kWh is er nog nodig, en hoeveel uren zijn er nog tot vertrek?
De flow berekent resterendeLaadUren met de formule:
round((LaadMaxkWh - HudigeLaadkWh) / 11) + 1
Dat geeft het aantal uren dat laden nog nodig is (bij ~11 kW op 3 fasen). Vervolgens zoekt Homey via de Energieprijs-app de X goedkoopste uren op in de komende periode. Alleen in die uren wordt de laadstroom op 16 A gezet; buiten die uren wordt de stroom op 0 gezet.
3. Het aantal resterende uren berekenen
Hiervoor gebruik ik een klein HomeyScript dat het huidige uur vergelijkt met het doeluur (standaard 8:00 ’s ochtends, zodat de auto ’s morgens vol is):
javascript// BepaalUren
const date = new Date();
var resterendeUren;
var doelUur = 8;
var huidigUur = date.getHours()+2; // Homey werkt met universele tijd
if (huidigUur > doelUur) { // het doeluur is morgen
resterendeUren = 24 - huidigUur + doelUur;
Let op de +2 voor de tijdzone-correctie: Homey werkt intern met UTC, dus je moet zelf de offset toevoegen voor Nederlandse (zomer)tijd.
4. Zonoverschot berekenen én slim laden
Dit is het hart van de zonladen-logica, die elke 2 minuten draait. De flow checkt:
- Is het overdag?
- Is er een auto aangekoppeld?
- Is de auto nog niet vol (AutoVolgeladen = nee)?
Dan berekent Homey het zonoverschot:
ZonOverschot = (-1 * HuidigVermogen) + Vermogen
Het zonoverschot is wat er op dit moment naar het net teruggestuurd wordt — plus de stroom die de laadpaal zelf al gebruikt (want die was immers ook overschot).
Vervolgens zijn er twee drempelwaarden:
- ZonOverschot > 800 W → bereken laadstroom als
round(ZonOverschot / HuidigVoltage fase1) + 2(met boost van 2A) - ZonOverschot > 1300 W → bereken laadstroom als
round(ZonOverschot / HuidigVoltage fase1)(zonder boost)
De boost van 2A is een bewuste keuze: als het net iets minder zon is maar bijna genoeg, zorgt die extra 2 ampère ervoor dat er toch geladen wordt. Zonder boost zou je de auto alleen laden als er echt ruim genoeg overschot is.
Is de prijs negatief (Prijs < 0.005)? Dan blijft hij altijd door laden met 6A. Ook als er geen overschot is. Dat komt omdat er in mijn huis van alles aangaat bij negatieve prijzen. Je wilt niet dat de laadpaal dan volledig stopt, omdat bijvoorbeeld de wasmachine even een minuutje het water staat te verwarmen. Door hem op 6A te houden, kan hij daarna vrij vlot weer opschalen.
5. Laadstroom doorsturen naar de Easee
Zodra de nieuwe laadstroom berekend is, stuurt Homey die door naar de Easee-lader via “Set dynamic circuit current”. De waarde LaadStroom wordt direct als ampère meegegeven. Is de laadstroom hoger dan 16A (het maximum), dan wordt hij teruggebracht naar 16A.
Een extra veiligheid: er staat een zandloper (Countdown “LaadpaalWissel”) van 900 seconden. Die voorkomt dat de laadpaal elke 2 minuten aan/uit geschakeld wordt — wat de levensduur niet ten goede zou komen.
6. Melding bij koppelen en volgeladen
Wanneer de auto wordt aangekoppeld, stuurt Homey een melding: “Stuur Auto zonladen?” — zodat je zelf kunt kiezen of je direct wilt laden of de zonladen-logica wilt activeren. Is de auto vol (laadsessie ≥ LaadMaxkWh), dan volgt een bevestiging en wordt AutoVolgeladen op Ja gezet, zodat de flow stopt met sturen.
Het resultaat in de praktijk
In de grafieken zie je het effect duidelijk: het verbruik (paars/blauw) volgt de opwek (groen) heel nauwkeurig. Op een goede zomerdag laadt de auto mee met de zon — van vroeg in de ochtend tot laat in de middag. Op 30 juni werd zo 29,6 kWh zelfopgewekte stroom direct in de auto geladen.
Wat heb je nodig?
- Een slimme laadpaal die via API/Homey aanstuurbaar (ik gebruik een Easee)
- Homey als automatiseringsplatform
- De Energieprijs-app in Homey (voor dynamisch tarief)
- Een slimme meter met P1 die je met Homey kan uitlezen
- Optioneel: HomeyScript voor de tijdberekening
Tot slot
Dit is niet de makkelijkste oplossing – het vergt wat puzzelwerk in Homey. Maar het resultaat is een laadpaal die echt meegaat met jouw zonnepanelen, ook buiten het smalle venster dat de fabrikant biedt. En als salderen straks vervalt, is precies dit het verschil tussen je zonnestroom weggeven of er zelf de voordelen van plukken.
Druppel hem maar vol. ☀️
